«ΕΡΕΒΟΣ»
ο τίτλος του πρώτου σας βιβλίου. Τι πραγματεύεται;
Το
«Έρεβος ο Παλμός» παρουσιάζει έναν εντελώς καινούριο κόσμο. Έναν κόσμο
φαντασίας που έχει την ξεχωριστή δική του ιστορία, τους δικούς του κανόνες και
τη δική του κοσμοθεωρία. Έναν κόσμο όπου το κακό συνυπάρχει μέσα σε κάθε καλό
και το καλό μέσα σε κάθε κακό. Δεν ήθελα
απλώς να δημιουργήσω έναν τόπο στον οποίο θα εξελίσσεται μια ακόμα περιπέτεια,
αλλά ένα ολοκληρωμένο σύμπαν, με ένα ιδιαίτερο φιλοσοφικό, υπαρξιακό και
θεολογικό υπόβαθρο.
Αυτά τα στοιχεία δεν επιδιώκω να τα
παρουσιάσω εξαρχής στον αναγνώστη. Θέλω να αποκαλύπτονται σταδιακά, μέσα από
την εξέλιξη της ιστορίας, τους χαρακτήρες, τις επιλογές τους και τα γεγονότα
που διαμορφώνουν τον κόσμο όπως τον έχω στο μυαλό μου.
Παράλληλα, θέλω ο αναγνώστης να μπορέσει να
ταυτιστεί με τους χαρακτήρες, να αισθανθεί τις αγωνίες, τους φόβους, τις
επιθυμίες και τα διλήμματά τους, όπως ακριβώς ταυτίζομαι κι εγώ μαζί τους καθώς
γράφω την ιστορία τους. Πολλές φορές νοιώθω ότι έχω βάλει προσωπικά στοιχεία
της προσωπικότητάς μου σε όλους τους ήρωες. Θα ήθελα ο αναγνώστης να μην είναι
απλώς θεατής των γεγονότων, αλλά να αισθανθεί ότι αποτελεί κι εκείνος μέρος
αυτού του κόσμου.
Ένα
φανταστικό ταξίδι στον κόσμο της λογοτεχνίας;
Η
φαντασία είναι αναμφίβολα το βασικό συστατικό. Δημιουργώ έναν κόσμο που δεν
υπάρχει, με τους δικούς του κανόνες, τους δικούς του ανθρώπους και τη δική του
ιστορία. Ωστόσο, μέσα σε αυτόν μπορεί κανείς να αναγνωρίσει στοιχεία της
καθημερινότητας, καταστάσεις, συναισθήματα, συμπεριφορές και προβληματισμούς
που συναντά και στον πραγματικό κόσμο.
Η λογοτεχνία, άλλωστε, είναι μια έννοια
αρκετά γενική και δύσκολα μπορεί να περιοριστεί σε έναν συγκεκριμένο ορισμό.
Για μένα, η συγγραφή είναι ένας τρόπος να ξεδιπλώνω τον εσωτερικό μου κόσμο,
δίνοντάς του μορφή και δομή μέσα από τη δημιουργία ενός ολόκληρου φανταστικού
σύμπαντος. Και νομίζω πως αυτό ακριβώς είναι που τελικά μεταφέρεται στον
αναγνώστη. Ένα ταξίδι στη φαντασία, το οποίο όμως μπορεί να τον φέρει
αντιμέτωπο με πολύ οικείες σκέψεις και συναισθήματα.
Τι
σας ώθησε να γράψετε αυτό το βιβλίο;
Η
αρχική αφορμή ήταν αρκετά διαφορετική από αυτό που τελικά εξελίχθηκε. Ήθελα να
δείξω στον γιο μου, τον Μίλτο, πώς γράφεται ένα βιβλίο. Ο Μίλτος λατρεύει το
διάβασμα. Είναι ίσως η αγαπημένη του ασχολία. Έτσι, αποφασίσαμε να ξεκινήσουμε
μαζί ένα μικρό εγχείρημα. Να γράψουμε ο καθένας το δικό του βιβλίο.
Υπήρχε,
βέβαια, μια μικρή διαφορά μεταξύ μας. Ο Μίλτος ήταν τότε μόλις δέκα ετών και,
όπως είναι φυσικό, σύντομα ανακάλυψε άλλα πράγματα που του κέντρισαν
περισσότερο το ενδιαφέρον.
Εγώ, όμως, είχα ήδη αρχίσει να παρασύρομαι
από τον κόσμο που δημιουργούσα. Ο κόσμος του Ερέβους με είχε κερδίσει. Με
κρατούσε ξύπνιο τα βράδια και με επισκεπτόταν στα όνειρά μου. Όσο περισσότερο τον εξερευνούσα, τόσο
περισσότερο ήθελα να ανακαλύψω τι κρύβεται πίσω από αυτόν και πού μπορεί να με
οδηγήσει.
Έτσι, αυτό που ξεκίνησε ως μια προσπάθεια να
δείξω στον γιο μου πώς γράφεται ένα βιβλίο, εξελίχθηκε τελικά σε ένα προσωπικό
συγγραφικό ταξίδι. Ένα ταξίδι που ξεκίνησε με έναν συγκεκριμένο προσανατολισμό,
αλλά στην πορεία πήρε διαφορετική κατεύθυνση, χάρη και στη συμβολή φίλων και
γνωστών. Οι απόψεις, οι παρατηρήσεις και οι συζητήσεις μαζί τους επηρέασαν την
πορεία του βιβλίου και συνέβαλαν στη διαμόρφωση της τελικής του μορφής.
Είναι
ένα όνειρο ζωής;
Δεν θα
έλεγα ότι η συγγραφή ήταν ποτέ ένα όνειρο ζωής. Δεν θεωρώ, άλλωστε, τον εαυτό
μου συγγραφέα με την κλασική έννοια του όρου. Από μικρός έκανα κάποιες
προσπάθειες να αποτυπώσω στο χαρτί τις σκέψεις μου. Αργότερα ασχολήθηκα λίγο περισσότερο με την ποίηση και τη
συγγραφή στίχων για τραγούδια.
Μεγάλωσα σε έναν κόσμο όπου τα βιβλία
φαντασίας ασκούσαν πάντα μια ιδιαίτερη γοητεία πάνω μου. Ο Tolkien, ο George R.
R. Martin, ο Guy Gavriel Kay και ο Hugh Howey είναι μερικοί μόνο από τους
συγγραφείς των οποίων τα έργα με συντρόφευσαν και με επηρέασαν.
Αν, λοιπόν, υπάρχει κάτι που θα μπορούσα να
χαρακτηρίσω όνειρο ζωής, αυτό δεν είναι τόσο η συγγραφή ενός βιβλίου, όσο η
δημιουργία ενός ολόκληρου κόσμου. Ενός κόσμου με τη δική του ιστορία, τη δική
του ταυτότητα και τη δική του υπόσταση. Η συγγραφή ήταν τελικά το μέσο που μου
επέτρεψε να δώσω ζωή σε αυτόν τον κόσμο.
Σε αυτή την προσπάθεια, καθοριστική ήταν και
η συμβολή των Εκδόσεων Πηγή, οι οποίες μου έδωσαν την ευκαιρία να μοιραστώ τον
κόσμο που δημιούργησα με τους αναγνώστες και να κάνω το όνειρο αυτό
πραγματικότητα.
Και αυτό το ταξίδι δεν σταματά στο πρώτο
βιβλίο. Αυτή την περίοδο ολοκληρώνω το δεύτερο, το οποίο αποτελεί τη συνέχεια
της ιστορίας του Ερέβους. Ο κόσμος που δημιουργήθηκε αρχικά συνεχίζει να
μεγαλώνει και να αποκαλύπτει νέες πτυχές του.
Ποια
είναι η σχέση σας με την Αγιογραφία;
Είμαι
επαγγελματίας αγιογράφος και μέλος του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος,
καθώς και του Πανελλήνιου Συλλόγου Αγιογράφων.
Για μένα, η αγιογραφία είναι πρωτίστως ένα
μέσο καλλιτεχνικής έκφρασης. Υπάρχει μια πλευρά της που δεν είναι ευρέως γνωστή.
Η αγιογραφία αποτελεί μια βαθιά συμβολική τέχνη, με έντονα σουρεαλιστικά
στοιχεία. Δεν αποσκοπεί στην πιστή αναπαράσταση της ορατής πραγματικότητας,
αλλά επιχειρεί να αποδώσει κάτι που βρίσκεται πέρα από αυτήν.
Πιστεύω ότι είναι μια τέχνη που συνεχώς
εξελίσσεται και δεν χρειάζεται να περιορίζεται αποκλειστικά στα στενά όρια της
εκκλησιαστικής εικονογραφίας. Διαθέτει τεράστιες εκφραστικές δυνατότητες, οι
οποίες μπορούν να αξιοποιηθούν και σε άλλες μορφές καλλιτεχνικής δημιουργίας.
Για μένα, αυτή η αποκάλυψη υπήρξε
καθοριστική. Ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνομαι τον συμβολισμό, την εικόνα
και την υπέρβαση της πραγματικότητας επηρεάζει όλες τις μορφές έκφρασής μου,
ακόμη και τη συγγραφή. Θα έλεγα ότι η αγιογραφία και η λογοτεχνία, παρότι
χρησιμοποιούν εντελώς διαφορετικά μέσα, συναντώνται συχνά μέσα στον τρόπο με
τον οποίο αντιλαμβάνομαι και δημιουργώ τους κόσμους μου.
Καλλιτέχνης
γεννιέσαι η γίνεσαι;
Είναι
μια ερώτηση που μου κάνουν συχνά οι μαθητές μου και θα δώσω την ίδια απάντηση
που δίνω και σε εκείνους.
Πιστεύω ότι ο καθένας μπορεί να εκφραστεί
μέσα από την τέχνη. Με καθημερινό πρόγραμμα, επιμονή και προσήλωση μπορεί να
μάθει σχεδόν οποιαδήποτε μορφή τέχνης και να εξελιχθεί, φτάνοντας σε ένα πολύ
καλό επίπεδο.
Ωστόσο… θεωρώ ότι υπάρχει μια διαφορά ανάμεσα
στην κατάκτηση μιας τέχνης και στη δημιουργία κάτι πραγματικά ξεχωριστού μέσα
από αυτήν. Το έμφυτο, πηγαίο ταλέντο είναι εκείνο που, σε συνδυασμό με την
καλλιέργεια και τη δουλειά, μπορεί να κάνει έναν καλλιτέχνη να ξεπεράσει τα
όρια της εποχής του και να αφήσει το δικό του αποτύπωμα στην ιστορία.
Το ταλέντο από μόνο του όμως χωρίς δουλειά σε
οδηγεί μαθηματικά στην αποτυχία!
Τρέχετε
στο Μαραθώνιο. Είναι κάτι που σας κάνει ευτυχισμένο;
Είναι
κάτι που με κάνει να νιώθω ζωντανός! Μου αρέσει να θέτω στόχους στη ζωή μου.
Στόχους δύσκολους, πολλές φορές φαινομενικά άπιαστους, για τους οποίους όμως
γνωρίζω ότι με συστηματική δουλειά και επιμονή μπορώ να προσπαθήσω να τους
πετύχω.
Μου αρέσει να δοκιμάζω τις αντοχές μου, να
απασχολώ το μυαλό μου, να τεντώνω τα όριά μου και να ανακαλύπτω μέχρι πού μπορώ
να φτάσω. Κάποιες φορές καταφέρνω να πετύχω τους στόχους μου και κάποιες άλλες
όχι. Ακόμη κι όταν δεν τα καταφέρνω, όμως, η ίδια η προσπάθεια έχει τη δική της
αξία.
Νομίζω ότι αυτή η ανάγκη να δοκιμάζω τα όριά
μου υπάρχει σε όλες τις πτυχές της ζωής μου. Είτε πρόκειται για το τρέξιμο,
είτε για την αγιογραφία, είτε για τη συγγραφή, με γοητεύει η διαδικασία του να
ξεκινάς από κάτι που μοιάζει δύσκολο ή ακόμη και απροσδιόριστο και να
προσπαθείς να του δώσεις μορφή, μέχρι να φτάσεις σε ένα αποτέλεσμα που αρχικά
ίσως φάνταζε απρόσιτο.
Άλλωστε, το τρέξιμο λειτουργεί για μένα και
ως μια μορφή ψυχοθεραπείας. Είναι ο χρόνος που αφιερώνω στον εαυτό μου, όπου
μπορώ να αποφορτιστώ, να σκεφτώ και να βάλω τις σκέψεις μου σε τάξη.
Ποια
είναι η σχέση σας με τη μουσική;
Κάποτε
οι φίλοι μου έλεγαν αστειευόμενοι ότι ήμουν ο καλύτερος φίλος του μουσικού,
αφού έπαιζα ντραμς! Πέρα όμως από την πλάκα, η μουσική υπήρξε για μένα ένας
ακόμη στόχος και ένας ακόμη τρόπος έκφρασης.
Έμαθα κιθάρα, τόσο όσο χρειαζόταν για να
μπορώ να ντύσω μουσικά τους στίχους που έγραφα. Πέρασα ατελείωτες ώρες με μια
κιθάρα στα χέρια, αναζητώντας τις μελωδίες που θα συνόδευαν τις σκέψεις και τα
λόγια μου.
Τον τελευταίο καιρό ίσως να μην της αφιερώνω
τον χρόνο που της αξίζει, όμως η σχέση μου μαζί της δεν έχει αλλάξει. Ξέρω ότι
θα συνεχίσει να αποτελεί μέρος της ζωής μου. Θα την κρατάω στην αγκαλιά μου και
στο μέλλον, τόσο στις ευχάριστες όσο και στις δυσάρεστες στιγμές. Γιατί η
μουσική, όπως και η γραφή, είναι για μένα ένας τρόπος να εκφράζω τα συναισθήματα
που δυσκολεύομαι να πω με λόγια.
Τι
σας κάνει πιο δυνατό;
Η ίδια
η ζωή. Οι αποτυχίες της και οι επιτυχίες της. Πιστεύω ότι και οι δύο είναι
απαραίτητες, γιατί η καθεμία με τον δικό της τρόπο σε διαμορφώνει και σε κάνει
πιο δυνατό.
Αυτό, όμως, που μου δίνει καθημερινά δύναμη
είναι η οικογένειά μου. Οι άνθρωποι που στάθηκαν δίπλα μου ακόμη και στις πιο
δύσκολες στιγμές. Που με στήριξαν και συνεχίζουν να με στηρίζουν.
Πολλές φορές δεν εκτιμούμε όσο θα έπρεπε τους
ανθρώπους που έχουμε κοντά μας. Η καθημερινότητα, οι υποχρεώσεις και τα
προβλήματά της μάς αποπροσανατολίζουν και μας κάνουν να ξεχνάμε όσα έχουν
πραγματική αξία.
Η οικογένειά μου είναι το σημείο αναφοράς
μου. Είναι εκείνοι που μου δίνουν δύναμη να συνεχίζω, να προσπαθώ και να ξαναβρίσκω
τον δρόμο μου…ακόμη κι όταν τον χάνω.
Ας
κλείσουμε με ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα από το βιβλίο:
Κωνσταντίνε κλείνοντας θα ήθελα να σε
ευχαριστήσω για αυτή την δυνατότητα επικοινωνίας που έχουμε.
Παραθέτω λοιπον ένα απόσπασμα από το κεφάλαιο « Ο άγνωστος
οδοιπόρος».
Θυμόταν πώς στεκόταν όρθιος, ενώ μέσα του
ήθελε να σπάσει το τραπέζι. Πώς χαμογέλασε, ενώ ένιωθε να τον ξεγυμνώνουν από
όλα όσα είχε χτίσει.
Η επιβίωση προηγείται της αξιοπρέπειας, είχε πει στον
εαυτό του τότε.
Και το είχε πιστέψει.
Για λίγο.
Οι μέρες ως βοηθός ήταν χειρότερες απ’ όσο
είχε φανταστεί. Έδινε οδηγίες που δεν εισακούγονταν. Έκλεινε συμφωνίες που
άλλοι υπέγραφαν. Έβλεπε τη δόξα να μοιράζεται σε χέρια που δεν ήξεραν καν πώς
χτίζεται.
«Χωρίς
εσένα δεν θα ήμουν εδώ», του είχε πει κάποτε ο νέος κύριος της επιχείρησης,
γελώντας. «Μην το ξεχνάς».
Δεν το ξέχασε.
Το κράτησε μέσα του σαν μαχαίρι.
Και τότε άρχισε να ακούει ψιθύρους. Όχι
φωνές, όχι ξεκάθαρες λέξεις. Ιδέες καθαρές και απόλυτες. Για ανθρώπους που δεν
χάνουν ποτέ και για δύναμη που δεν χρειάζεται άδεια. Για έναν Φύλακα που
ανταμείβει όσους ξέρουν να παίρνουν, όχι να ζητούν.
«Λες...
να υπάρχει τρόπος;» είχε ρωτήσει κάποτε έναν παλιό προμηθευτή.
Ο άντρας τον κοίταξε περίεργα.
«Κάποια
μονοπάτια δεν είναι για όλους».
Αυτό ήταν αρκετό.
Δεν ζήτησε περισσότερα.
Δεν χρειαζόταν άλλωστε.
Ο οδοιπόρος ξανασήκωσε το βλέμμα προς τον
Πύργο. Ο Παλμός έμοιαζε να δυναμώνει μέσα του.
Δεν είμαι φτιαγμένος για να υπηρετώ,
σκέφτηκε. Ούτε για
να
ξεχνιέμαι.
Έσφιξε τον μανδύα του και συνέχισε να
περπατά.